close
Tanie Zaakwaterowanie
userad10
Reklama
userad11
Reklama
userad19
Reklama

Nadchodzi najkrótsza noc w roku, czyli Noc Kupały

  • Styl Życia
  • Radio Sudety 24
  • date_range 2022-06-21
  • whatshot 1322
Nadchodzi najkrótsza noc w roku, czyli Noc Kupały

Zbliża się letnie przesilenie Słońca, obchodzone w czasie najkrótszej nocy w roku, przypadającej z 21 na 22 czerwca. Jest to także Noc Kupały – słowiańskie święto wody, ognia, płodności i miłości. Na południu Polski zwyczaj o podobnym  charakterze zwie się także sobótką.

Noc Kupały kojarzona jest z ludami słowiańskimi, bałtyckimi, germańskimi, celtyckimi i zakorzeniła się także we współczesnej popkulturze. Jak podaje wikipedia, kościół katolicki nie mogąc wykorzenić corocznych obchodów wywodzących się ze słowiańskich wierzeń, podjął próbę zasymilowania święta z obrzędowością chrześcijańską. Stąd późniejsza wigilia św. Jana, potocznie nazywana nocą świętojańską, obchodzoną jednak w nocy z 23 na 24 czerwca.

Obrzędy i zwyczaje w Noc Kupały

Przeprowadzane obrzędy słowiańskie miały zapewnić świętującym zdrowie i urodzaj. W czasie tej magicznej nocy rozpalano ogniska, w których palono zioła. W trakcie radosnych zabaw odbywały się różnego rodzaju wróżby i tańce. Dziewczęta puszczały w nurty rzek wianki z zapalonymi świecami. Kupałą lub sobótkami nazywano również ogniska palone podczas tych obrzędów.

Ognie sobótkowe

Skakanie przez ogniska i tańce wokół nich miały oczyszczać, chronić przed złymi mocami i chorobą, a palenie na stosach ofiar, składanych z drobnej zwierzyny i ptactwa oraz magicznych ziół, zapewniało urodzaj tudzież płodność zwierząt i ludzi.

Wianki i poszukiwanie kwiatu paproci

Noc sobótkowa była również nocą łączenia się w pary. Młode niewiasty plotły wianki z kwiatów i magicznych ziół, wpinały w nie płonące łuczywo i w zbiorowej ceremonii ze śpiewem i tańcem powierzały wianki falom rzek i strumieni. Trochę poniżej czekali już chłopcy, którzy – czy to w tajemnym porozumieniu z dziewczętami, czy też liczący po prostu na łut szczęścia – próbowali wyłapywać wianki. Każdy, któremu się to udało, wracał do świętującej gromady, by zidentyfikować właścicielkę wyłowionej zdobyczy. W ten sposób dobrani młodzi mogli kojarzyć się w pary bez obrazy obyczaju, nie narażając się na złośliwe komentarze czy drwiny. Owej nocy przyzwalano im nawet na wspólne oddalenie się od zbiorowiska i samotny spacer po lesie.

Przy okazji rzeczonego spaceru młode dziewczęta i młodzi chłopcy poszukiwali na mokradłach kwiatu paproci, wróżącego pomyślny los. O świcie powracali do wciąż płonących ognisk, by przepasawszy się bylicą, trzymając się za dłonie, przeskoczyć przez płomienie. Skok ów kończył obrządek przechodzenia przez wodę i ogień, i w tym jednym dniu w roku swojego czasu stanowił podobnie rytuał zawarcia małżeństwa.

Wróżby

Poza skakaniem przez ogień i szukaniem kwiatu paproci, w Noc Kupały odprawiano również rozmaite wróżby, bardzo często związane z miłością, które miały pomóc poznać przyszłość. Wróżono ze zrywanych w całkowitym milczeniu kwiatów polnych i z wody w studniach, wróżono z rumianku i kwiatów dzikiego bzu, z cząbru, ze szczypiorku, z siedmioletniego krzewu kocierpki, z bylicy i z innych roślin oraz znaków. Powszechnie wierzono też, iż osoby biorące czynny udział w sobótkowych uroczystościach, przez cały rok będą żyły w szczęściu i dostatku.

Kąpiel przed nocą

Według wierzeń wodniki, wodnice i utopce oraz większość pozostałych demonów wodnych lubiły zaczajać się na spragnionych lata ludzi, którzy nierozsądnie zażywają kąpieli przed Nocą Kupały. Dopiero po tym święcie kąpiel w akwenach stawała się stosunkowo bezpieczna. W okresie późniejszym wierzenia te znalazły swoje odbicie w święceniu wody w przypadającą na 23-24 czerwca wigilię św. Jana, co w konsekwencji przeganiać miało złe moce i niejako oficjalnie otwierać sezon kąpielowy.

Fot.: Pixabay / Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Noc_Kupa%C5%82y


Tagi: